Şarköy ilçesinin batısında Kızılcaterzi köyü Buruneren çiftliği ve
Fener Karadutlar mevkii ile Sofuköy’de M.Ö.
6000-3000 yıllarına ait yerleşmeler tesbit
edilmiştir. Bu yerleşmelerde savaş ve günlük
kullanım aracı olarak kullanılan taş baltaların
üretildiği ortaya çıkarılmıştır.
Şarköy İğdebağları (Araplı) köyü Kozmanderesi
mevkiinde erken devir çağına ait (M.Ö.1200)
bronz eserler bulunmuştur. Bu eserler o dönemin
maden kültürünü ne derece önemli olduğunu
göstermekle birlikte aralarında Miken
kılıçlarının da bulunması Ege dünyasıyla Trakya
arasındaki ilişkileri göstermektedir.
M.Ö. 750-550 yılları arasında Yunanlılar
Traklarla karşılıklı anlaşarak il kıyılarında
koloniler kurmuşlardır. Kipert’in antik
haritasına göre, il sınırları içinde ve Marmara
Denizi kıyısında kurulan koloniler batıdan
doğuya doğru şunlardır: Heraklea (Eriklice),
Hora (Hoşköy), Ganos (Ganoz), Bizatnhe-Panion
(Barbaros).
Cumhuriyet Dönemi Öncesi ŞARKÖY
M.Ö. 168 -
M.S. 395 yılları arasında bölgeye
Romalılar hakim olurlar. Bu dönemde
yöre, yarı bağımsız yaşamış fakat Trak
kavimleri Romalılar’ın hakimiyetine uzun
zaman direnmişlerdir.
Bizans
idaresinde 1000 yıla yakın kalan Trakya
bu dönemde Balkanlar’dan gelen akınlara
uğramıştır. Hunlar, Avarlar, Slavlar,
Peçenekler, Bulgarlar, Haçlılar ve
Latinler.
Şarköy’ün bugünkü yerinde Antik ve
Bizans devri haritalarında Tristatis,
Agora gibi oturma yerlerine
rastlanmaktadır. Rumeli’yi fetheden
Orhan Bey’in en büyük oğlu Süleyman Paşa
zamanında ŞEHİRKÖY diye anılan adı,
buraya Anadolu’dan göç eden Yörük
Türklerin ağzında, şehirden Şar’a
dönüştürülmüş ve Şarköy diye
söylenmiştir.
Süleyman Paşa 1354 tarihinde Gelibolu’yu
aldıktan sonra Şarköy ve Mürefte’yi
alamadan fütühatını Tekirdağ’a
uzatmıştır. 1356 tarihinde ani ölümünden
önce Şarköy’ü de fethetmiştir. Süleyman
Paşa’nın ölümünden sonra Şarköy’ü
Bizanslılar tekrar geri almışlar ise de,
I. Sultan Murat tahta geçer geçmez, 1362
yılında Şarköy’ü yeniden almıştır.
Osmanlı Türkleri’nin Rumeli’yi
almalarını sağlayan kuvvetlerin başında
Yörükler, onlardan kurulmuş Yayalar ve
Müsellemler gelir. Sultan Orhan
zamanında başlayıp Fatih’e kadar,
gittikçe hızı azalarak süregelen büyük
Yörük akını, çok kısa zamanda il
topraklarını kolayca doldurdu ve
Türkleştirdi. Örneğin; Araplı
(İğdebağları) Köyü Suriye Yörükleri
tarafından kurulmuştur.
Balkan
Savaşı’nda ordularımız 15-21 Ekim 1912
tarihli Lüleburgaz Savaşı’nda yenilince
Çatalca’ya kadar çekildi. 4-20 Kasım
tarihinde Çatalca’ya saldıran Bulgarlar
bir netice alamayınca iki aylık bir
mütareke imzalandı. Bu arada Şarköy ve
Gelibolu cephesini 2. Tümen takviyeli
olarak savunmakta idi. Mütareke bitince
Bulgarlar 22 Aralık 1912 tarihinde 10.
Kolordu taburlarını Marmara kıyılarından
taşıyarak Şarköy’e çıktılar. 10
Haziran’da ordumuz taarruza geçerek
Şarköy, Mürefte başta olmak üzere tüm
Trakya topraklarını Bulgarlar’dan
kurtardılar.
Şarköy`ün Tarihi Mirası
Şarköy’ün
bugünkü yerinde Antik ve Bizans devri
haritalarında, Tristatis, Agora gibi
oturma yerlerine rastlanmaktadır. Roma
ve Bizans idaresinde kalmış olan ilçede
bazı kalıntılara rastlanmaktadır.
Uçmakdere
Tarihi kalıntılara
bakılırsa, köyün tarihi epey
eskilere gidiyor. Üzerinde
çift başlı kartal kabartması
ve 1865 tarihi bulunan lahit
taşına benzer bir mermer
parçası; zamanında şaraphane
olarak kullanılan bir
binanın bahçesinde içki
imalinde kullanılan sarnıç;
tuğla ve ahşap yapımı Rum
evlerinde Grek alfabesiyle
yazılmış yazılar, köy
girişindeki çeşmede bir
yazıt, kahvehanenin
karşısındaki bakkalın damını
tutan sac kaplı iri
konsollar, üzerinde yaprak
motifleri bulunan ahşap bir
tavan göbeği tarihi bir
atmosferin keyfini
yaşatıyor.
Hora Feneri
Hoşköy`de bulunan fener 1876
yılında Sultan Abdülmecid
tarafından Fransızlara
yaptırılmıştır. Bölgenin
ikinci büyük feneridir.
Tamamen metal olan fenerin
yapımında kaynak
kollanılmamış, metaller
cıvata ile tutturulmuştur.
Yerden yüksekliği 20 m ve
bir o kadar da temelinin
bulunduğu söylenmektedir. 96
kristalden meydana gelen
fener kendi ekseni etrafında
360° dönerek görev
yapmaktadır. Her tam dönüş
20 saniyede gerçekleşir ve
bu sürede dört kez çakar.
Eskiden gaz lambası ile
çalıştırılan fener artık
elektrikle çalıştırılıyor.
Gaziköy Bizans Kalıntıları
Eski adıyla "Ganos Kalesi"
şimdiki adı Gaziköy olan 130
haneli ve Şarköy`e 25 km
mesafedeki yörede Bizans
medeniyetine ait kalıntılar
ortaya çıkmıştır. Köyün 100
m yüksekliğindeki
yamaçlarında istiridye
kabukları ve balık
fosillerine rastlanmasından
burada jeolojik devirlerde
bir deniz olduğu
anlaşılmaktadır. Bu yüzeyde
yıkık kilise ve konutlara
rastlanmıştır. Yapılan
arkeolojik kazılarda bir
tünel meydana çıkmıştır.
Ayrıca Gaziköy çeşme yazıtı
ve Koca Çeşme Yazıtı dikkat
çekicidir.
Cami-i Kebir
İlçedeki
en önemli Osmanlı-Türk eseri Gazi
Süleyman Paşa tarafından yaptırılan
Cami-i Kebir`dir. Caminin bahçesindeki
mezar taşları İslam sanatının
örneklerindendir.